Zagadka rekordowo zimnego 1740 roku

Od 1300 do 1850 roku w Europie panowała tzw. Mała Epoka Lodowa, która była jednym z wielu i zarazem ostatnim i najsilniejszym epizodem wyjątkowych chłodów panujących w holocenie. Lata były chłodne, a zimy lodowate.

Najzimniejszą z nich przeżywano na przełomie 1739 i 1740 roku, również na ziemiach w granicach dzisiejszej Polski. Średnia temperatura mogła być nawet o 6 stopni niższa od współczesnej normy. W Tatrach śnieg utrzymywał się przez całe lato. Doszło do powszechnego nieurodzaju, klęski głodu i zabójczych epidemii.

Z historycznych kronik wynika, że ludzie zmuszeni byli jeść pokrzywy i korę drzewną, aby przetrwać. Naukowcy zachodzą w głowę, co mogło doprowadzić do tej anomalii. Przeanalizowali więc zapiski meteorologiczne, z których wyłonił się obraz potężnego wyżu nad północnym Atlantykiem.

Mógł on doprowadzić do przeszło półrocznej blokady cyrkulacji atmosferycznej nad Europą, sprowadzając wyjątkowe chłody znad obszarów polarnych i arktycznych. Jednak badaczom nie udało się jeszcze ustalić przyczyny tak długotrwałego zalegania wyżu, co samo w sobie jest fenomenem. Co gorsza, może się w przyszłości powtórzyć.