Skąd się bierze "zgniły wyż"?

O tej porze roku, mimo panowania wyżu barycznego, zamiast słonecznej pogody jest pochmurnie i mglisto. Wyjaśniamy, dlaczego.

Zgniły wyż tworzy się głównie jesienią i zimą w wyniku zjawiska inwersji termicznej. W typowym wyżu powietrze opada ku ziemi, co zazwyczaj prowadzi do jego ogrzania i osuszenia, gwarantując słońce. Jednak w chłodnych porach roku ziemia jest bardzo zimna, co powoduje szybkie wychładzanie się warstwy powietrza tuż przy gruncie, podczas gdy wyżej, na skutek osiadania, powietrze pozostaje cieplejsze.

Ta cieplejsza warstwa powietrza na górze działa jak szczelna pokrywka, która blokuje ruchy pionowe atmosfery i więzi chłodne powietrze przy powierzchni. Pod tą „blokadą” gromadzi się wilgoć parująca z gruntu, która skrapla się, tworząc gęste mgły i niskie chmury warstwowe stratus. W rezultacie, mimo wysokiego ciśnienia, zamiast błękitnego nieba mamy szarugę, mżawkę i ponurą aurę.

Zjawisko to jest trwałe, ponieważ w miesiącach zimowych słońce operuje zbyt nisko i świeci za krótko, aby przebić się przez chmury i ogrzać ziemię wystarczająco mocno, by „rozbić” inwersję. Dlatego zgniłe wyże potrafią utrzymywać się nad danym obszarem przez wiele dni, a brak wiatru towarzyszący wyżom sprawia, że przy ziemi kumulują się także zanieczyszczenia, tworząc smog.